Joel Glazer và Avram Glazer là hai gương mặt quyền lực bậc nhất trong kỷ nguyên hiện đại của Manchester United. Dù Sir Jim Ratcliffe và INEOS đã tiếp quản mảng bóng đá, hai anh em nhà Glazer vẫn giữ vai trò Executive Co-Chairmen trong cấu trúc thượng tầng của CLB. Vì thế, khi nói về hậu trường Manchester United, câu chuyện của Joel và Avram không chỉ là câu chuyện của quyền sở hữu, mà còn là câu chuyện về tranh cãi, sức ép và một di sản vẫn còn bị phán xét mỗi mùa giải.
Joel và Avram Glazer là ai?
Theo danh sách hội đồng quản trị trên trang quan hệ nhà đầu tư của Manchester United, Avram Glazer và Joel Glazer hiện đều là Executive Co-Chairmen and Directors của công ty, đồng thời là đồng chủ tịch của Manchester United Limited. Cùng trong cấu trúc hiện tại còn có CEO Omar Berrada, CFO Roger Bell và hai đại diện từ phía INEOS là John Reece cùng Rob Nevin, cho thấy quyền lực tại Old Trafford lúc này là một mô hình chia sẻ chứ không còn tập trung tuyệt đối như nhiều người vẫn tưởng.
Điểm đáng chú ý là Joel và Avram không phải những nhân vật mới bước vào bóng đá. Họ thuộc gia đình Glazer, nhóm sở hữu cũng kiểm soát Tampa Bay Buccaneers tại NFL, và trong hồ sơ công ty, cả hai đều được mô tả như những nhà điều hành thể thao – kinh doanh lâu năm. Nhưng ở Manchester United, hình ảnh của họ không được định nghĩa bởi hồ sơ doanh nhân, mà bởi việc họ là biểu tượng của triều đại sở hữu gây chia rẽ sâu sắc nhất trong lòng người hâm mộ Quỷ đỏ thời hiện đại.
Từ quyền sở hữu đến biểu tượng của tranh cãi
Trong suốt thời kỳ nhà Glazer nắm quyền, Manchester United vẫn duy trì sức hút thương mại hàng đầu thế giới. Năm 2022, khi CLB công bố quá trình xem xét các “phương án chiến lược”, Joel và Avram nhấn mạnh rằng Manchester United có cộng đồng 1,1 tỷ người hâm mộ và người theo dõi trên toàn cầu, đồng thời khẳng định mục tiêu của cuộc rà soát là giúp CLB tận dụng tốt hơn các cơ hội cả trên sân lẫn thương mại. Nhưng chính từ thời điểm đó, người ta cũng thấy rõ nghịch lý lớn nhất của triều đại Glazer: một đế chế thương mại rất mạnh, song đi cùng là cảm giác sa sút kéo dài ở khía cạnh thể thao và cơ sở hạ tầng.
Sự phản đối của người hâm mộ với nhà Glazer không chỉ đến từ kết quả sân cỏ. Nó còn gắn với cảm giác rằng Manchester United, trong nhiều năm, vận hành như một thương hiệu khổng lồ nhưng không phát triển tương xứng ở những phần cốt lõi của bóng đá đỉnh cao. Reuters từng ghi nhận vào năm 2021 rằng làn sóng phản đối bùng lên dữ dội sau vụ European Super League, với các cuộc biểu tình lớn nhắm trực tiếp vào quyền sở hữu của nhà Glazer. Đó là thời điểm mà khoảng cách giữa phòng họp và khán đài hiện lên rõ ràng hơn bao giờ hết.
Joel Glazer, Avram Glazer và vết nứt niềm tin với người hâm mộ
Tháng 4/2021, Joel Glazer phải công khai xin lỗi sau khi Manchester United tham gia dự án European Super League rồi rút lui trước phản ứng dữ dội từ toàn bộ hệ sinh thái bóng đá Anh. Trong thư ngỏ được Reuters trích dẫn, Joel thừa nhận ban lãnh đạo đã không dành đủ sự tôn trọng cho “những truyền thống ăn sâu” của bóng đá Anh như thăng hạng, xuống hạng và kim tự tháp bóng đá. Một lời xin lỗi công khai như vậy hiếm khi xuất hiện từ giới chủ cấp cao, nhưng nó cũng đồng thời cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng niềm tin.
Điều đáng nói là sau xin lỗi, làn sóng phản đối không hề chấm dứt. Reuters ghi nhận đến tháng 3/2025, hàng nghìn CĐV Manchester United vẫn tuần hành bên ngoài Old Trafford với các khẩu hiệu phản đối gia đình Glazer, trong bối cảnh đội bóng bị chỉ trích vì thành tích sa sút, giá vé tăng và các đợt cắt giảm nhân sự. Điều đó cho thấy mâu thuẫn giữa nhà Glazer và một bộ phận rất lớn người hâm mộ không phải cơn giận nhất thời, mà đã trở thành một phần của bối cảnh quyền lực tại CLB.
Ở đây, Joel và Avram Glazer đại diện cho một nghịch lý rất hiện đại của bóng đá: họ điều hành một trong những thương hiệu thể thao thành công nhất thế giới, nhưng lại không chiếm được niềm tin cảm xúc nơi cộng đồng cốt lõi của đội bóng. Manchester United dưới thời họ vẫn bán được hình ảnh, thu hút tài trợ, mở rộng tệp khán giả toàn cầu; nhưng tại Old Trafford, quyền lực ấy nhiều khi bị nhìn bằng ánh mắt hoài nghi hơn là kính trọng.
Bước ngoặt mang tên INEOS
Nếu có một cột mốc thay đổi rõ nhất vị trí của Joel và Avram Glazer trong cấu trúc Manchester United, đó là thương vụ với Sir Jim Ratcliffe và INEOS. Thông báo chính thức cuối năm 2023 xác nhận INEOS mua 25% cổ phần loại B từ gia đình Glazer, chào mua tối đa 25% cổ phần loại A và đồng thời được ủy quyền quản lý toàn bộ hoạt động bóng đá của CLB, bao gồm đội nam, đội nữ và học viện. Đây là chi tiết rất quan trọng: nhà Glazer không rời đi hoàn toàn, nhưng họ chấp nhận chuyển phần quyền lực có tính quyết định nhất về chuyên môn cho một đối tác mới.
Khi giao dịch hoàn tất vào tháng 2/2024, Manchester United xác nhận Ratcliffe sở hữu khoảng 27,7% cổ phần loại A và loại B sau khoản đầu tư 200 triệu USD ban đầu, đồng thời cam kết thêm 100 triệu USD cho hạ tầng Old Trafford. Trong thông báo đó, Joel Glazer lên tiếng chào đón Ratcliffe như một đồng chủ sở hữu mới và nhấn mạnh mong muốn hợp tác với INEOS Sport để hướng tới “một tương lai tươi sáng” cho Manchester United.
Khi quyền sở hữu và quyền điều hành không còn là một
Từ thời điểm ấy, vai trò của Joel và Avram Glazer trở nên đặc biệt hơn trước. Họ vẫn là Executive Co-Chairmen trên giấy tờ, vẫn là phần trung tâm của quyền sở hữu, nhưng phần quyền lực quyết định bóng đá hằng ngày đã được giao cho INEOS. Điều này lý giải vì sao Manchester United hiện tại tồn tại trong một trạng thái kép: nhà Glazer vẫn là biểu tượng của quyền sở hữu, còn INEOS là bộ mặt của cuộc cải tổ bóng đá. Với một CLB lớn như Manchester United, đây là mô hình rất khác thường, và cũng rất dễ tạo ra những vùng xám trong việc quy trách nhiệm khi thành công hoặc thất bại xuất hiện.
Manchester United dưới nhà Glazer: thương mại mạnh, bóng đá nhiều vết xước
Báo cáo tài chính năm tài khóa 2025 của Manchester United cho thấy sức mạnh thương mại của CLB vẫn thuộc hàng đầu thế giới. Tổng doanh thu đạt mức kỷ lục 666,5 triệu bảng; riêng doanh thu thương mại đạt 333,3 triệu bảng, doanh thu ngày thi đấu đạt 160,3 triệu bảng, còn doanh thu truyền hình là 172,9 triệu bảng. Cùng lúc đó, CLB công bố khoản lỗ ròng 33 triệu bảng, dù mức lỗ này đã cải thiện đáng kể so với năm trước. Nói cách khác, Manchester United vẫn là cỗ máy tạo doanh thu cực lớn, nhưng hiệu quả thể thao và tài chính cuối cùng chưa đủ để biến sức mạnh thương mại ấy thành cảm giác ổn định toàn diện.
Bản thân báo cáo này cũng phản ánh rõ sự căng kéo trong kỷ nguyên hậu Glazer – INEOS. CLB ghi nhận chi phí vận hành 733,6 triệu bảng, tiếp tục đầu tư mạnh vào đội hình, và chi 44,7 triệu bảng cho nâng cấp Carrington. Đồng thời, phần nợ dài hạn bằng USD vẫn ở mức 650 triệu USD, còn dư nợ ngắn hạn bao gồm lãi vay lên tới 165,1 triệu bảng vào ngày 30/6/2025. Những con số ấy khiến bài toán quyền lực tại Manchester United không bao giờ chỉ là câu chuyện mua ai, sa thải ai hay bổ nhiệm ai, mà luôn gắn với cấu trúc tài chính và mức độ chịu đựng dài hạn của CLB.
Nếu nhìn công bằng, Joel và Avram Glazer không thể bị quy toàn bộ trách nhiệm cho mọi quyết định bóng đá gần đây, bởi từ cuối 2023, INEOS đã nắm quyền điều hành chuyên môn. Nhưng cũng không thể tách họ khỏi toàn bộ bức tranh, bởi họ vẫn là những người đứng đầu cơ chế sở hữu đã định hình Manchester United trong nhiều năm. Chính sự nhập nhằng ấy làm nên bản chất bài toán Glazer: họ không còn nắm mọi nút bấm bóng đá, nhưng vẫn là cái tên mà đám đông nghĩ đến đầu tiên khi nói về sự bất mãn ở Old Trafford.
Old Trafford, hạ tầng và câu hỏi về di sản
Một trong những chỉ trích lớn nhất nhắm vào triều đại Glazer là cơ sở hạ tầng. Từ lâu, Old Trafford không còn mang dáng dấp hiện đại tương xứng với vị thế biểu tượng toàn cầu của Manchester United. Tháng 3/2025, CLB xác nhận tham vọng xây dựng một sân vận động mới sức chứa 100.000 chỗ tại khu vực Old Trafford, đồng thời nhấn mạnh dự án tái thiết rộng hơn có thể tạo thêm 7,3 tỷ bảng mỗi năm cho kinh tế Anh, cùng hàng chục nghìn việc làm và nhà ở mới. Một năm sau, CEO phát triển sân vận động mới Collette Roche cho biết kế hoạch này vẫn không thay đổi và CLB đang tiếp tục làm việc về đất đai, đầu tư và tham vấn người hâm mộ.
Dù dự án mới được đẩy mạnh mạnh mẽ hơn trong giai đoạn INEOS hiện diện, nó cũng gián tiếp đặt ra câu hỏi nhạy cảm cho Joel và Avram Glazer: vì sao một CLB tầm vóc Manchester United phải chờ quá lâu mới đi tới bước tái thiết hạ tầng ở quy mô tương xứng? Bởi suy cho cùng, di sản của một triều đại sở hữu không chỉ được đo bằng doanh thu thương mại, mà còn bằng việc họ để lại cho CLB điều gì sau nhiều năm cầm quyền: một sân vận động hiện đại hơn, một trung tâm huấn luyện mạnh hơn, hay chỉ là một thương hiệu vẫn lớn nhưng cơ sở vật chất dần lạc hậu.
Joel và Avram Glazer sẽ được lịch sử nhìn nhận ra sao?
Nếu chỉ nhìn ở bình diện thương hiệu, Joel và Avram Glazer có thể được xem là những người duy trì Manchester United như một thế lực thương mại bền bỉ. Báo cáo 2025 của CLB cho thấy doanh thu kỷ lục, mạng lưới đối tác vẫn mở rộng, nhiều hợp đồng mới được ký kết và sức hút toàn cầu gần như không suy giảm. Ở góc độ doanh nghiệp thể thao, đó không phải thành tích nhỏ.
Nhưng bóng đá chưa bao giờ chỉ là một doanh nghiệp. Với Manchester United, quyền lực chỉ được thừa nhận trọn vẹn khi nó mang lại một cảm giác xứng tầm trên sân cỏ, trong cơ sở hạ tầng, và trong mối quan hệ với cộng đồng người hâm mộ. Từ đó, Joel và Avram Glazer sẽ bị lịch sử soi dưới một câu hỏi rất đơn giản nhưng cũng rất khắc nghiệt: họ đã giúp Manchester United phát triển, hay chỉ giữ cho Manchester United tiếp tục kiếm tiền trong lúc đánh mất phần nào vị thế thể thao từng làm nên linh hồn CLB?
Có lẽ đánh giá công bằng nhất ở thời điểm này là: Joel và Avram Glazer đã không còn nắm Manchester United theo cách tuyệt đối như trước, nhưng họ vẫn là hai biểu tượng quan trọng nhất của thời kỳ mà CLB bị giằng xé giữa tăng trưởng thương mại và khát vọng trở lại đỉnh cao bóng đá. Việc họ chấp nhận đưa INEOS vào điều hành chuyên môn cho thấy sự thực dụng và cũng là thừa nhận ngầm rằng mô hình cũ không còn đủ sức thuyết phục. Song chừng nào tên Glazer còn ở vị trí đồng chủ tịch, chừng đó mọi tranh luận về quyền lực tại Old Trafford vẫn sẽ quay lại với họ.
Kết luận
Joel và Avram Glazer không phải kiểu chủ tịch xuất hiện thường xuyên trước công chúng để giải thích mọi chuyện ở Manchester United. Nhưng chính sự im lặng ấy lại khiến quyền lực của họ trở nên nặng nề hơn trong cảm nhận của người hâm mộ. Họ vẫn ở đó, trên đỉnh sơ đồ quyền lực của CLB, trong khi bên dưới là một bộ máy bóng đá do INEOS tái cấu trúc, một Old Trafford đang hướng tới thay đổi lớn, và một cộng đồng CĐV vẫn chưa thôi nghi ngờ.
Trong thế giới bóng đá hiện đại, có những chủ sở hữu được nhớ tới vì cách họ mở ra một kỷ nguyên huy hoàng. Cũng có những chủ sở hữu được nhớ tới vì họ trở thành phép thử cho giới hạn chịu đựng của niềm tin người hâm mộ. Với Joel và Avram Glazer, Manchester United đến lúc này vẫn nằm giữa hai cách kể ấy. Và đó là lý do họ tiếp tục là hai nhân vật quyền lực, nhưng cũng gây tranh cãi bậc nhất của hậu trường bóng đá Anh.