Có những trận đấu mà bảng xếp hạng chỉ là tờ giấy mỏng. Khi tiếng hát dội xuống từ khán đài, khi một pha tắc bóng cũng đủ làm cả thành phố rung lên, thì mọi con số bỗng trở nên bé lại. Tyne-Wear Derby là như thế. Sunderland – Newcastle United, hai cái tên cùng chia sẻ một vùng đất, nhưng chưa bao giờ chia sẻ sự bình yên mỗi khi gặp nhau.
21h00 ngày 14/12/2025, Stadium of Light sẽ sáng rực như một ngọn lửa giữa đêm đông. Đây là cuộc hẹn của ký ức, của tự tôn, và của những đôi chân phải chịu đựng áp lực nặng hơn bất cứ trận đấu “thường ngày” nào. Sunderland đang ở hạng 10 với 23 điểm sau 15 trận; Newcastle đứng hạng 12 với 22 điểm cũng sau 15 trận. Chênh đúng 1 điểm, vừa đủ để derby có thêm một tầng ý nghĩa: thắng không chỉ để vui, mà còn để bứt lên.
Bức tranh mùa giải: Sunderland lì lợm trên sân nhà, Newcastle lại chao đảo khi đi xa
Sunderland mùa này có dáng dấp của một đội bóng biết mình là ai. Sau 15 trận, họ thắng 6, hòa 5, thua 4; ghi 18 bàn và thủng 17 bàn. Đáng chú ý nhất là sân nhà: 7 trận bất bại với 4 thắng, 3 hòa, ghi 14 bàn và chỉ lọt lưới 7. Stadium of Light đang là chiếc áo giáp, nơi Sunderland chơi thứ bóng đá đầy kỷ luật và gan lì, kiểu “khó chết” đúng chất đội bóng muốn đứng vững ở Premier League.
Newcastle cũng có 6 chiến thắng sau 15 trận, nhưng đường đi khác hẳn: họ hòa 4, thua 5; ghi 21 bàn, thủng 19 bàn, tổng 22 điểm. Sân nhà của “Chích chòe” vẫn khá tốt (8 trận thắng 5), nhưng sân khách lại là câu chuyện nhiều vết xước: 7 trận chỉ thắng 1, hòa 3, thua 3; ghi 7 bàn và thủng 9. Và derby ở Stadium of Light là nơi những vết xước ấy dễ bị khoét sâu nhất.
Phong độ gần đây: Sunderland hụt hơi, Newcastle bùng lên nhưng vẫn có khoảng tối
Nhìn 6 trận Premier League gần nhất, Sunderland đang có nhịp đi xuống: 1 thắng, 3 hòa, 2 thua; ghi 7 bàn và thủng 10. Họ vừa thua Manchester City 0-3, trước đó hòa Liverpool 1-1, thắng Bournemouth 3-2, thua Fulham 0-1, hòa Arsenal 2-2 và hòa Everton 1-1. Có thể thấy Sunderland vẫn biết cách ghi bàn và cắn điểm, nhưng hàng thủ đã bắt đầu để lộ những khoảnh khắc mất tập trung – điều rất nguy hiểm ở derby, nơi một giây lơ đãng có thể thành vết sẹo cả mùa.
Newcastle thì ngược lại: 6 trận gần nhất họ thắng 3, hòa 1, thua 2; ghi 12 bàn, thủng 11. Chuỗi này bao gồm những chiến thắng rất giàu năng lượng: thắng Burnley 2-1, hòa Tottenham 2-2, thắng Everton 4-1, thắng Manchester City 2-1. Nhưng xen vào đó là hai cú ngã trên sân khách: thua Brentford 1-3 và thua West Ham 1-3. Tức là Newcastle đang có “lửa”, nhưng lửa ấy đôi khi bùng lên rồi tự tạt vào chính mình khi phải đá xa nhà.
Lịch sử đối đầu: Sunderland từng là “khắc tinh” ở Ngoại Hạng Anh, nhưng ký ức gần nhất thuộc về Newcastle
Derby luôn sống bằng quá khứ, nhưng quá khứ cũng biết trêu ngươi.
Ở lần gặp gần nhất tại đấu trường cúp, Sunderland từng thua Newcastle 0-3. Một cú đau đủ khiến người Wearside nhớ rất lâu. Thế nhưng nếu chỉ xét các lần chạm trán tại Ngoại Hạng Anh trong quá khứ gần (những lần derby còn diễn ra thường xuyên), Sunderland lại có một chuỗi kết quả khiến Newcastle không thể coi thường: 6 lần gặp nhau gần nhất ở Premier League, Sunderland thắng 5 và hòa 1. Có những trận Sunderland thắng 3-0, có những trận họ thắng 1-0, thắng 2-1… Những tỷ số đó không chỉ là dữ liệu; nó là lời nhắc rằng Newcastle từng nhiều lần bước vào derby với “tài sản” lớn hơn, rồi rời sân với cảm giác hụt hơi.
Derby lần này vì thế mang màu của một cuộc tranh quyền: Newcastle muốn viết lại câu chuyện, Sunderland muốn giữ “lời nguyền” cũ và biến Stadium of Light thành nơi đối thủ lại phải cúi đầu.
Mấu chốt chiến thuật: Sunderland dựng tường, Newcastle cầm dao
Theo đội hình gần đây, Sunderland có xu hướng chơi 5-4-1, một cấu trúc rất hợp với derby: đông người phía sau, cự ly ngắn, sẵn sàng va chạm và chờ khoảnh khắc phản công. Robin Roefs trấn giữ khung thành; hàng thủ có những cái tên thiên về sức mạnh và tranh chấp như Daniel Ballard, Omar Alderete, cùng các mắt xích cơ động như Trai Hume, Lutsharel Geertruida, Nordi Mukiele. Tuyến giữa có Granit Xhaka làm trục, Enzo Le Fée và Noah Sadiki hỗ trợ điều tiết – và đó chính là “bộ não” để Sunderland không bị cuốn vào nhịp hỗn loạn.
Trên hàng công, Wilson Isidor là mũi nhọn đá cao nhất, mẫu tiền đạo cần ít cơ hội để tạo ra nhiều rắc rối nếu Sunderland phản công đúng nhịp. Bên cạnh đó, những phương án từ ghế dự bị như Brian Brobbey hay Simon Adingra có thể là quân bài đổi tốc độ ở hiệp hai, trong một trận mà thể lực và cảm xúc thường bị bào mòn rất nhanh.
Newcastle dự kiến vận hành 4-3-3: Aaron Ramsdale bắt chính; Livramento – Thiaw – Dan Burn – Lewis Hall tạo hàng thủ; tuyến giữa có Sandro Tonali, Bruno Guimaraes, và Joelinton. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nằm ở chỗ Joelinton đang nằm trong nhóm chấn thương, nên khả năng ra sân là dấu hỏi lớn – và nếu anh vắng mặt, Newcastle sẽ mất đi “cục nam châm” va chạm, người giúp họ chịu đòn và thắng bóng hai ở những trận kiểu derby.
Trên tuyến đầu, Anthony Gordon là mũi khoan tốc độ và giàu năng lượng, Harvey Barnes có thể bùng nổ ở biên, còn Nick Woltemade đóng vai trung phong. Newcastle mạnh nhất khi họ kéo đối thủ ra hai cánh, rồi đánh vào khoảng trống giữa hậu vệ biên và trung vệ; hoặc khi Tonali/Bruno chọc khe một nhịp, đặt Gordon vào thế đối mặt.
Vậy trận này sẽ được quyết định ở đâu?
Cuộc chiến bóng hai và khu vực “nách biên”: Sunderland với 5 hậu vệ sẽ cố đẩy Newcastle ra biên, chấp nhận tạt – rồi sống chết với bóng hai. Newcastle muốn thắng, họ phải kiểm soát những pha bóng bật ra, nơi Tonali và Bruno thường tạo ra khác biệt.
Nhịp độ hiệp một: Sunderland sân nhà bất bại 7 trận, nghĩa là họ rất biết cách nhập cuộc mà không tự đánh rơi mình. Nếu họ giữ được thế trận 0-0 đủ lâu, Stadium of Light sẽ càng nóng, Newcastle càng dễ nôn nóng – và sân khách mùa này là nơi Newcastle hay trả giá khi bị kéo vào cảm xúc.
Nhân sự và “vết rạn” trước derby
Sunderland có danh sách sứt mẻ đáng kể ở hàng thủ và tuyến giữa: Ajibola Alese, Reinildo, Habib Diarra, Leo Fuhr Hjelde, Dennis Cirkin chấn thương, và Luke O’Nien bị treo giò. Những mất mát này ảnh hưởng trực tiếp đến chiều sâu khi trận đấu bước vào đoạn “đấu sức”.
Newcastle cũng không lành lặn: Kieran Trippier, Sven Botman, William Osula, Nick Pope cùng một vài cái tên khác không sẵn sàng. Thiếu Trippier là thiếu một nguồn tạt bóng và đá phạt chất lượng; thiếu Botman là giảm độ chắc ở trung lộ; còn nếu thiếu Pope, khả năng chỉ huy hàng thủ cũng bị ảnh hưởng.
Derby mà thiếu người, thường là derby càng khó lường. Vì nó buộc các HLV phải chọn giải pháp an toàn hơn, và buộc các ngôi sao còn lại phải gánh trách nhiệm lớn hơn.
Dự đoán: Sunderland kéo Newcastle vào vùng “khó chịu”, nhưng đội nào tận dụng khoảnh khắc tốt hơn sẽ thắng
Đây là trận đấu mà tôi tin sẽ có rất nhiều đoạn bóng vỡ, rất nhiều pha tranh chấp, và những phút gián đoạn liên tục – đúng “đặc sản” derby. Sunderland sẽ chơi như một khối, không vội, cố gắng đưa trận đấu về cuộc chiến một bàn. Newcastle sẽ cố áp đặt nhịp, nhưng họ phải trả lời bài toán sân khách: bình tĩnh hay bốc đồng.
Với việc Sunderland bất bại sân nhà (7 trận) và Newcastle sân khách chỉ thắng 1/7, tôi nghiêng về kịch bản đội chủ nhà có điểm. Newcastle vẫn có chất lượng để ghi bàn – đặc biệt từ những pha chuyển trạng thái nhanh – nhưng Sunderland đủ lì để không gãy nếu bị dẫn.