Jim Ratcliffe không phải chủ tịch pháp lý của Manchester United, nhưng ông đang là gương mặt quyền lực mới ở phần hậu trường bóng đá của Old Trafford. Từ khi INEOS bước vào cấu trúc sở hữu, Ratcliffe gắn tên mình với cuộc tái thiết mạnh tay: thay đổi bộ máy, nâng cấp Carrington, thúc đẩy sân vận động mới và chấp nhận cả những quyết định gây tranh cãi. Vì thế, câu chuyện về Ratcliffe không chỉ là chuyện một tỷ phú mua cổ phần, mà là chuyện một quyền lực mới đang cố viết lại quỹ đạo của đội bóng lớn nhất nước Anh.
Jim Ratcliffe là ai?
Jim Ratcliffe là nhà sáng lập INEOS và hiện là đồng sở hữu Manchester United. Theo thỏa thuận được CLB công bố cuối năm 2023, INEOS được giao trách nhiệm quản lý mảng bóng đá của Manchester United như một phần của thương vụ mua cổ phần. Đến tháng 2/2024, Manchester United xác nhận Ratcliffe hoàn tất việc mua 25% cổ phần loại A và 25% cổ phần loại B, đồng thời đầu tư thêm 300 triệu USD cho hạ tầng, trong đó 200 triệu USD được rót ngay khi giao dịch hoàn tất.
Tuy nhiên, cần nói chính xác về mặt chức danh: Ratcliffe không phải Executive Co-Chairman của Manchester United. Trên trang hội đồng quản trị của CLB, Joel Glazer và Avram Glazer vẫn là Executive Co-Chairmen, còn phía INEOS hiện diện trên hội đồng qua các đại diện như John Reece và Rob Nevin. Điều đó có nghĩa Ratcliffe là đồng sở hữu và là trung tâm quyền lực mới ở phần bóng đá, chứ không phải người thay thế hoàn toàn cấu trúc chủ sở hữu cũ trên giấy tờ.
Báo cáo tài chính quý III tài khóa 2025 của Manchester United cho biết tính đến ngày 31/3/2025, INEOS Limited nắm khoảng 28,96% quyền biểu quyết của CLB. Con số ấy chưa đủ để biến Ratcliffe thành người kiểm soát tuyệt đối, nhưng đã đủ để đưa ông vào vị trí mà mọi quyết định lớn ở mảng bóng đá hiện đại của MU đều gắn với tên ông.
Quyền lực của Ratcliffe trong cấu trúc Manchester United nằm ở đâu?
Điểm quan trọng nhất trong hồ sơ Jim Ratcliffe là ông không nắm Manchester United theo kiểu “mua đứt rồi làm tất cả”, nhưng lại được trao phần then chốt nhất: quản lý bóng đá. Chính Manchester United xác nhận INEOS được giao trách nhiệm với football operations, và biên bản Fans’ Forum tháng 4/2024 cũng cho biết sau thương vụ này, INEOS nắm quyền với mảng bóng đá và có hai ghế trong cả hội đồng PLC lẫn hội đồng bóng đá của CLB.
Vì vậy, quyền lực của Ratcliffe nằm ở chỗ ông không cần giữ ghế chủ tịch để định hình quỹ đạo chuyên môn. Ông bước vào đúng phần cốt lõi mà người hâm mộ quan tâm nhất: tuyển dụng, cấu trúc thể thao, hạ tầng hiệu suất cao và định hướng dài hạn. Đây là dạng quyền lực rất hiện đại: thiểu số về sở hữu, nhưng cực mạnh ở phạm vi vận hành bóng đá. Nhìn từ góc độ hậu trường, đó là lý do Ratcliffe trở thành gương mặt trung tâm của “kỷ nguyên mới” tại Old Trafford dù gia đình Glazer chưa rời khỏi tầng pháp lý cao nhất.
Cũng từ thời điểm ấy, Manchester United xây lại bộ máy điều hành. Omar Berrada được đưa về làm CEO từ tháng 7/2024 và hiện được mô tả là người giám sát toàn bộ hoạt động kinh doanh lẫn bóng đá của CLB. Điều này cho thấy Ratcliffe không vận hành Manchester United theo kiểu cá nhân hóa tuyệt đối, mà theo kiểu đặt những con người chuyên trách vào hệ thống rồi kiểm soát hướng đi từ tầng cao hơn.
Old Trafford mới và canh bạc hạ tầng của Ratcliffe
Nếu phải chọn một dấu ấn dễ nhận nhất của Ratcliffe ở Manchester United đến lúc này, đó là hạ tầng. Tháng 6/2024, CLB công bố kế hoạch đầu tư 50 triệu bảng để nâng cấp trung tâm huấn luyện Carrington. Đến tháng 8/2025, Reuters và chính Manchester United đều xác nhận khu phức hợp này đã hoàn tất nâng cấp lớn, với phần đầu tư do Ratcliffe hậu thuẫn, nhằm tạo ra môi trường hiệu suất cao hơn cho đội một và ban điều hành.
Nhưng Carrington mới chỉ là bước đầu. Tháng 3/2025, Manchester United xác nhận tham vọng xây một sân vận động mới cạnh Old Trafford, thay vì chỉ cải tạo sân cũ. Reuters cho biết dự án hướng tới sân 100.000 chỗ ngồi, quy mô khoảng 2 tỷ bảng, với mục tiêu hoàn thành trong khoảng 5 năm và tham vọng biến nó thành “Wembley của miền Bắc”.
Đây là điểm thể hiện rất rõ dấu tay của Ratcliffe. Một chủ sở hữu chỉ nhắm kết quả ngắn hạn thường ưu tiên chuyển nhượng. Ratcliffe lại chọn đặt cược vào công trình có thể thay đổi toàn bộ năng lực doanh thu, hình ảnh và vị thế dài hạn của Manchester United. Điều đó phù hợp với cách ông nói về việc CLB xứng đáng có một sân vận động tương xứng với tầm vóc của mình. Nhưng nó cũng là canh bạc lớn, bởi chính CEO Omar Berrada thừa nhận việc đầu tư cho sân mới có thể ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của đội hình trong vài năm nếu không cân bằng tốt nguồn lực.
Cuộc tái thiết không chỉ bằng bê tông, mà bằng những quyết định đau đớn
Jim Ratcliffe bước vào Manchester United trong bối cảnh đội bóng cần tái cấu trúc mạnh, không chỉ ở sân cỏ mà cả ở sổ sách. Reuters cho biết từ năm 2024 đến 2026, CLB triển khai nhiều biện pháp cắt giảm chi phí, gồm hàng trăm vị trí việc làm bị cắt, siết phúc lợi và tái tổ chức bộ máy để phục hồi lợi nhuận sau nhiều năm thua lỗ. Đến tháng 2/2026, Reuters ghi nhận các biện pháp này đã giúp Manchester United quay lại có lãi trong quý II tài khóa, dù nguồn thu tài trợ và vé bị ảnh hưởng vì không có bóng đá châu Âu.
Chính tại đây, Ratcliffe bắt đầu trở thành nhân vật gây tranh cãi. Với một bộ phận, ông là người dám cắt bỏ những phần cồng kềnh để cứu cấu trúc tài chính. Với bộ phận khác, ông đại diện cho thứ bóng đá quá thiên về cắt giảm và tái cơ cấu trong lúc đội một vẫn sa sút nặng. Biểu tình của người hâm mộ trước trận gặp Arsenal tháng 3/2025, theo Reuters, không chỉ nhắm vào nhà Glazer mà còn phản ánh sự bất mãn với cách CLB bị điều hành giữa lúc thành tích kém, giá vé tăng và công việc bị cắt giảm.
Thành tích sân cỏ và sức ép thật sự của triều đại mới
Đó là nghịch lý lớn nhất trong hồ sơ Jim Ratcliffe. Trong khi hạ tầng và cấu trúc được đẩy mạnh, đội bóng nam Manchester United lại trải qua mùa 2024/25 rất tệ. Báo cáo quý III tài khóa 2025 của CLB cho biết đội nam vào chung kết Europa League nhưng chỉ kết thúc mùa giải Premier League ở vị trí thứ 15. Reuters sau đó cũng nhắc lại đây là mùa giải quốc nội tệ bậc nhất của United thời hiện đại.
Ratcliffe vì thế không thể được chấm điểm chỉ bằng những bản thiết kế đẹp hay bộ máy điều hành mới. Old Trafford mới có thể rất hấp dẫn trên giấy. Carrington có thể rất hiện đại. Nhưng với Manchester United, mọi quyền lực cuối cùng vẫn bị phán xét bằng câu hỏi đơn giản: đội bóng có mạnh lên hay không. Và đến lúc này, đây vẫn là phần mà triều đại mới của Ratcliffe chưa thể đưa ra câu trả lời thật thuyết phục.
Ratcliffe sẽ được lịch sử nhìn nhận như thế nào?
Có lẽ Jim Ratcliffe sẽ được nhìn theo hai hướng song song. Ở hướng thứ nhất, ông có thể trở thành người đặt nền cho một Manchester United hiện đại hơn: hạ tầng mới, quy trình mới, bộ máy mới, triết lý hiệu suất mới. Nếu sân vận động 100.000 chỗ được xây, nếu Carrington trở thành nền móng cho một chu kỳ cạnh tranh thật sự, và nếu cấu trúc bóng đá ổn định trở lại, Ratcliffe sẽ được nhớ như người kéo MU ra khỏi quán tính trì trệ kéo dài sau Sir Alex Ferguson.
Nhưng ở hướng còn lại, ông cũng có thể bị nhớ như biểu tượng của một giai đoạn cứng tay, tốn kém và nhiều khẩu hiệu cải tổ, trong khi thành tích sân cỏ chưa theo kịp. Với một CLB như Manchester United, lịch sử không ưu ái những dự án chỉ mạnh ở bản vẽ. Nó chỉ thật sự công nhận những người biến hạ tầng, tổ chức và đầu tư thành chiến thắng. Và đó chính là bài kiểm tra lớn nhất đang chờ Jim Ratcliffe ở Old Trafford.
Kết luận
Jim Ratcliffe không phải chủ tịch pháp lý của Manchester United, nhưng ông đang là trung tâm quyền lực mới của phần bóng đá tại Old Trafford. Ông đến với tư cách đồng sở hữu thiểu số, nhưng được trao phần nhạy cảm và quyết định nhất: cải tổ đội bóng, làm mới bộ máy và vẽ lại tương lai hạ tầng của CLB.
Bởi vậy, Ratcliffe là kiểu nhân vật không thể được đánh giá đơn giản. Ông vừa là hy vọng của một cuộc tái thiết, vừa là gương mặt của nhiều quyết định đau đớn và gây tranh cãi. Với Manchester United, có thể vài năm nữa người ta sẽ nhìn lại và gọi ông là người mở ra một thời kỳ mới. Nhưng cũng có thể người ta sẽ nói ông chỉ đại diện cho một lời hứa lớn chưa kịp thành hình. Ở thời điểm này, cả hai khả năng đều vẫn còn nguyên.