Khi gió biển từ eo biển Manche lùa qua những khán đài American Express Community Stadium, Brighton chuẩn bị bước vào một cuộc hẹn đầy duyên nợ với Everton lúc 22h00 tối 31/01/2026. Đây là cuộc đối đầu của hai thế giới khác nhau trong Premier League: một Brighton theo đuổi bóng đá kiểm soát, giàu tính tổ chức; và một Everton thực dụng, rắn rỏi, đang từng bước tự cứu mình bằng bản lĩnh sân khách.
Trong vài năm qua, cặp đấu Brighton – Everton luôn mang theo những khúc quanh cảm xúc, từ trận thua đậm đầy ám ảnh của “Chim mồng biển” ngay tại sân nhà đến chuỗi kết quả cân bằng hơn ở giai đoạn gần đây. Lần tái ngộ này diễn ra trong bối cảnh cả hai đang ở lưng chừng bảng xếp hạng, nhưng lại mang ý nghĩa rất lớn cho hành trình của họ ở phần còn lại mùa giải.
Bối cảnh trước giờ bóng lăn: Brighton chật vật tìm sự bứt phá, Everton lì lợm leo lên nửa trên
Trên bảng xếp hạng hiện tại, Brighton đứng thứ 12 với 30 điểm sau 23 trận, có 7 chiến thắng, 9 trận hòa và 7 thất bại, ghi 33 bàn, thủng lưới 31 lần. Tỷ lệ thắng chỉ hơn 30%, phản ánh đúng hình ảnh một Brighton chơi không tệ nhưng thiếu sự bùng nổ đủ dài để bứt lên nhóm dự cúp châu Âu.
Sân nhà Amex vẫn là điểm tựa đáng kể: 11 trận, Brighton thắng 5, hòa 5, chỉ thua 1, ghi 19 bàn và nhận 12 bàn thua. Tỷ lệ thắng trên sân nhà xấp xỉ 45%, tỷ lệ không thua lên tới hơn 90% cho thấy đội bóng áo sọc xanh – trắng vẫn rất khó bị đánh bại khi được chơi trước khán giả của mình.
Everton lại mang diện mạo của một tập thể đang hồi sinh. Sau 23 vòng, họ đứng thứ 10 với 33 điểm, thắng 9, hòa 6, thua 8, ghi 25 bàn, để lọt lưới 26. Tỷ lệ thắng gần 40% – cao hơn Brighton – cho thấy đội bóng vùng Merseyside đã thoát khỏi hình ảnh một ứng viên trụ hạng thường trực như vài mùa gần đây.
Điều đáng nói là Everton đá sân khách rất tốt: 11 trận xa nhà, họ thắng 5, hòa 2, thua 4, ghi 10 và chỉ lọt lưới 10 bàn, tỷ lệ thắng sân khách hơn 45%, thậm chí nhỉnh hơn cả tỷ lệ thắng tại Goodison Park. Đó là nền tảng để thầy trò HLV tiếp cận chuyến làm khách tới Amex với tinh thần tự tin, không chỉ “đến để phòng ngự”.
Lịch sử đối đầu: vết sẹo 1-5 và chuỗi cân bằng gần đây
Nếu nhìn vào 10 lần chạm trán gần nhất giữa Brighton và Everton, cán cân có phần nghiêng nhẹ về phía đội bóng vùng Merseyside: Everton thắng 4, Brighton thắng 3, còn lại là 3 trận hòa. Hai đội ghi bình quân 1,3 và 1,5 bàn mỗi trận trong chuỗi này – tức mỗi lần gặp nhau thường duy trì nhịp độ bàn thắng tương đối ổn.
Những năm gần đây, đây là cặp đấu khó đoán. Đáng nhớ nhất là thất bại 1-5 của Brighton ngay tại Amex vào tháng 5/2023, cú sốc mà người hâm mộ đội bóng áo sọc xanh – trắng khó quên. Trước đó và sau đó, hai đội liên tục tạo ra những kịch bản trái ngược: Everton từng thắng 4-2, 2-0, trong khi Brighton cũng có trận thắng 2-0, cùng nhiều trận hòa 0-0, 1-1.
Ba mùa gần đây, Everton nhiều lần rời sân với kết quả tích cực: thắng 3-0, 2-0, 3-1, hòa 1-1, thua ít hơn ở những trận chia điểm hoặc thua sát nút. Với tỷ lệ châu Á 10 trận gần nhất: Brighton thắng kèo 30%, Everton thắng 60%, cho thấy đội bóng áo xanh thường “vượt kỳ vọng” tốt hơn trong cặp đấu này.
Tuy vậy, bóng đá không chỉ là quá khứ. Chuỗi đối đầu đó đặt lên vai Brighton một áp lực phải “xóa dớp” trên chính sân nhà, trong khi Everton có quyền tin rằng họ biết cách làm tổn thương đối thủ ở Amex.
Phong độ gần đây: Brighton nhiều trận hòa, Everton thực dụng với những tỉ số sít sao
Bức tranh 10 trận gần nhất của Brighton vẽ nên một tập thể vừa đáng khen, vừa đáng tiếc. “Chim mồng biển” thắng 2, hòa 5, thua 3, ghi trung bình 1,1 bàn mỗi trận và để lọt lưới 1,2 bàn. Điểm nhấn nằm ở số trận hòa rất nhiều, thường kết thúc với tỉ số 1-1, 0-0 hoặc 2-2 – cho thấy Brighton giữ thế trận khá tốt nhưng lại thiếu một cú hích đủ mạnh để bẻ gãy kết quả.
Trong khoảng thời gian từ đầu tháng 12/2025 đến cuối tháng 1/2026, Brighton từng đánh bại đối thủ với các tỉ số 2-0, 2-1, song song là chuỗi hòa 1-1, 2-2, 0-0 và một vài trận thua sát nút 1-2. 6 trận gần nhất tại Premier League, họ chỉ thắng 1 trận, hòa 3, thua 2 – một nhịp độ chưa đủ tốt nếu mục tiêu là vươn lên top nửa trên cao hơn.
Everton trong 10 trận gần nhất có thành tích tương tự về tỉ lệ thắng – thua, nhưng lại mang đến cảm giác “thực dụng hơn”. Họ thắng 3, hòa 4, thua 3, ghi trung bình 1,1 bàn mỗi trận và thủng lưới 1 bàn. Phần lớn các trận gần đây của Everton đều kết thúc với tỉ số tối giản: 1-1, 0-1, 0-0, 2-0, 3-0, 2-4… Trên bảng tỷ lệ tài xỉu 10 trận, 70% số trận của Everton về xỉu, chỉ 20% là tài – minh chứng cho lối chơi chắc chân, ưu tiên sự an toàn.
Nhìn vào chuỗi trận từ đầu tháng 12/2025 tới cuối tháng 1/2026, Everton có những chiến thắng 3-0, 2-0 trước các đối thủ trực tiếp, nhưng cũng nhận vài thất bại 0-1, 0-2, 2-4 trong các trận đấu mà họ bị đẩy vào thế rượt đuổi. Dẫu vậy, 2 thắng – 3 hòa – 1 thua ở 6 trận Premier League gần nhất vẫn là con số ổn, giúp họ đứng vững ở nhóm giữa.
Chiến thuật: Brighton 4-3-3 kiểm soát, Everton 4-2-3-1 chắc chắn – rình rập
Đội hình gần nhất cho thấy Brighton vận hành với sơ đồ 4-3-3 quen thuộc, thiên về kiểm soát bóng và chủ động chiếm lĩnh không gian. Trong trận gần đây, “Chim mồng biển” xuất phát với Bart Verbruggen trong khung gỗ; hàng thủ là Ferdi Kadioglu (trái), Jan Paul Van Hecke – Lewis Dunk – Olivier Boscagli (trung tâm lệch phải).
Tuyến giữa là bộ ba Yasin Ayari – Carlos Baleba – Pascal Gross (cộng thêm Diego Gómez tùy thời điểm), mang lại sự linh hoạt trong chuyển trạng thái: Baleba làm vai trò mỏ neo, Ayari bọc lót và hỗ trợ pressing, trong khi Gross là nhạc trưởng, người kết nối các tuyến, đá phạt tốt và có khả năng tung những đường chuyền “xé lớp”.
Trên hàng công, Kaoru Mitoma bên cánh trái là mũi khoan quan trọng với tốc độ và những pha ngoặt bóng quen thuộc vào trong; cánh phải và trung phong là đất diễn của Danny Welbeck, Georginio Rutter hoặc Yankuba Minteh, tùy cách HLV xoay tua. Welbeck mang đến kinh nghiệm và khả năng làm tường, Rutter trẻ trung, linh hoạt, còn Minteh giàu tốc độ.
Everton bên kia chiến tuyến sử dụng sơ đồ 4-2-3-1 – công thức quen thuộc cho những đội bóng chú trọng tổ chức phòng ngự và phản công. Jordan Pickford trấn giữ khung gỗ; bộ tứ hậu vệ gồm Vitaliy Mykolenko bên trái, cặp James Tarkowski – Jake O’Brien đá trung vệ, Nathan Patterson bên phải. Đây là hàng thủ mạnh về không chiến, chơi quyết liệt và không ngại va chạm.
Trung tuyến Everton là hai tiền vệ phòng ngự James Garner – Idrissa Gana Gueye, tạo thành lớp lá chắn kép phía trước hàng thủ, sẵn sàng phá vỡ nhịp lên bóng của Brighton. Phía trên họ, Harrison Armstrong hoạt động như số 10, với Iliman Ndiaye bó vào từ cánh phải và Dwight McNeil từ cánh trái. Mũi nhọn cắm là Thierno Barry – một lựa chọn mang lại sức trẻ và khả năng chạy chỗ tích cực.
Từ sơ đồ ấy, dễ hình dung kịch bản: Brighton sẽ giữ bóng nhiều hơn, triển khai từ tuyến dưới, đẩy bóng ra biên cho Mitoma và các mũi công; Everton chấp nhận lùi sâu, giữ khối đội hình compact, chờ những pha cướp bóng để phản công nhanh bằng Ndiaye – McNeil và các pha chồng biên Mykolenko, Patterson.
Nhân sự và các điểm nóng trên sân
Brighton bước vào trận với một số tổn thất quan trọng. Solly March, Adam Webster, Stefanos Tzimas, Brajan Gruda và Mats Wieffer đều nằm trong danh sách chấn thương. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới chiều sâu hai biên và khả năng xoay vòng trung tuyến. March vốn là nhân tố rất quan trọng trong hệ thống cánh phải, còn Wieffer có thể mang đến chất thép và sự ổn định cho tuyến giữa.
Everton cũng không hoàn toàn lành lặn: Jack Grealish, Kiernan Dewsbury-Hall, Carlos Alcaraz, Tim Iroegbunam đều gặp vấn đề, khiến hàng tiền vệ – vốn là khu vực sống còn trong lối chơi 4-2-3-1 – giảm bớt lựa chọn. Dù vậy, họ vẫn còn những phương án trên ghế dự bị như Beto Betuncal, Jarrad Branthwaite, Seamus Coleman, Merlin Röhl để thay đổi thế trận khi cần.
Trên sân, các điểm nóng có thể được khoanh vùng rõ rệt:
-
Hành lang trái Brighton: Mitoma đối đầu Patterson + O’Brien. Nếu Mitoma thắng thế, Everton sẽ bị kéo giãn hàng thủ và mở ra khoảng trống cho các pha băng cắt của Welbeck hoặc Rutter.
-
Khu trung tuyến: Baleba – Gross vs Garner – Gueye. Đây là nơi Brighton cần sự khôn ngoan để không bị rơi vào bẫy pressing và mất bóng nguy hiểm, còn Everton phải cố gắng “cắt mạch” sáng tạo của Gross.
-
Bóng bổng khu vực Tarkowski – Dunk: cả hai đội đều có trung vệ mạnh không chiến, nên các tình huống cố định hai đầu sân có thể trở thành chìa khóa.
Tâm lý và hoàn cảnh: Brighton mang nợ, Everton mang niềm tin sân khách
Tâm lý luôn là yếu tố khó đo đếm nhưng rất quan trọng trong các cặp đấu nhiều duyên nợ. Brighton từng thua rất nặng trước Everton ngay trên sân nhà, và dù thời gian trôi qua, câu chuyện đó vẫn còn trên môi khán giả mỗi lần hai đội gặp nhau. Với đội bóng áo sọc xanh – trắng, mỗi lần tái đấu Everton trên thảm cỏ Amex luôn chứa đựng cảm giác “cần phải rửa mặt”.
Everton thì khác: họ bước vào trận với ký ức dễ chịu hơn ở cặp đấu này, đồng thời mang theo chuỗi phong độ sân khách tích cực ở mùa hiện tại. Khi một đội bóng đang có thói quen “đứng vững trên sân đối phương”, họ thường không bị tâm lý sân khách đè nặng, đặc biệt trong những trận không phải chịu áp lực trụ hạng trực tiếp.
Cả hai lúc này đều ở vùng giữa bảng xếp hạng, không quá sát nhóm nguy hiểm nhưng cũng chưa vươn đến khu vực châu Âu. Điều đó vừa giảm bớt áp lực “một mất một còn”, vừa tạo điều kiện cho các HLV thử nghiệm chút ít trong cách tiếp cận, dù chắc chắn không ai muốn đánh mất điểm số quý giá khi mùa giải bước vào giai đoạn bản lề.
Dự đoán thế trận: Brighton cầm bóng, Everton rình rập – cuộc chiến chi tiết nhỏ
Từ các mảnh ghép hiện tại, có thể hình dung: Brighton sẽ là đội chủ động cầm bóng, dâng cao đội hình, cố gắng áp đặt thế trận bằng khả năng luân chuyển bóng ở tuyến giữa và khả năng đột phá của Mitoma. Họ có nền tảng sân nhà vững, chuỗi bất bại dài ở Amex và khả năng tổ chức tấn công có bài.
Everton nhiều khả năng sẽ ưu tiên khối phòng ngự thấp – trung bình, với hai lớp 4-4-1-1 hoặc 4-5-1 khi không bóng, chuyển sang 4-2-3-1 khi có bóng. Họ chờ Brighton mắc sai sót khi triển khai, để từ đó tung ra các pha phản công nhanh bằng đường chuyền thẳng lên cho Barry hoặc những pha kéo bóng từ McNeil, Ndiaye.
Vấn đề nằm ở chỗ: Brighton thời gian qua không ghi quá nhiều bàn trong các trận căng, nhưng cũng thường xuyên bảo vệ khung thành khá ổn; Everton lại đang là một trong những đội có tỉ lệ trận xỉu cao nhất trong chuỗi 10 trận gần đây. Điều này gợi mở một kịch bản trận đấu ít bàn thắng, nơi mỗi pha xử lý trong vòng cấm đều có thể là ranh giới giữa 3 điểm và 1 điểm.
Nếu phải đặt lên bàn cân, Brighton nhỉnh hơn ở yếu tố sân nhà, độ ổn định trong khâu tổ chức và khả năng kiểm soát bóng. Everton nhỉnh hơn ở kinh nghiệm sống trong những trận cầu “rình rập”, khả năng thi đấu sân khách, và lịch sử đối đầu thuận lợi gần đây. Một kết quả hòa có bàn thắng – kiểu 1-1 – là kịch bản không bất ngờ, nhưng nếu có đội “bẻ” được thế trận, khả năng nhiều hơn đôi chút vẫn nghiêng về Brighton nhờ lợi thế mặt cỏ quen thuộc và sự sắc sảo của Mitoma, Gross trong các pha bóng quyết định.
Dù kết cục thế nào, đây hứa hẹn sẽ là 90 phút giàu tính chiến thuật, nơi cường độ không quá hỗn loạn như những trận Big Six, nhưng mỗi pha xoay người của Gross, mỗi cú tăng tốc của Mitoma, mỗi cú tắc bóng của Tarkowski hay mỗi pha bay người của Pickford đều mang theo trọng lượng riêng. Premier League đôi khi được định hình không chỉ bởi những trận đại chiến, mà còn bởi những cuộc đấu “vừa tầm” nhưng đầy chiều sâu như Brighton – Everton.